 |
Eğitim ve Öğretmen Forumu
İlköğretim ve Lise
Günlük Ders planları,belgeler,programlar,zümre,sosyal kulüpler
rehberlik,ödev ve tezler,yazılı ve testler
|
| Önceki başlık :: Sonraki başlık |
| Yazar |
Mesaj |
Eğitimci
***AdmiN***
Kayıt: 22 Şub 2006
Mesajlar: 5218
Konum: buradan
|
 Tarih: Çrş Oca 17, 2007 9:59 pm Mesaj konusu: Müzik Sözlüğü |
 |
|
Müzik Sözlüğü
AÇKI: (ANAHTAR) Notaları adlandırmaya yarayan belirteçe "AÇKI" denir.
ADAGIO: (İtalyanca) Hız terimi olarak parçanın "çok yavaşa yakın" okunacağını göstermek için kullanılır. METRONOM'a göre, dakikada 60'dan 76'a kadar olan birim vuruşları, hız terimi olarak "ADAGIO" sözcüğü ile karşılanır. (d=60-76)
AKSATIM: Nota birimlerinin süreleri ile seslerin süreleri arasındaki birliğin, dengeyi bozacak biçimde aksatılmasına "AKSATIM" denir. Aksatım'lı ses vurgulu okunur.
ALLEGRO: (İtalyanca) "Neşeli" anlamına gelir. Hız terimi olarak parçanın "hızlı" okunacağını göstermek için kullanılır. METRONOM'a göre, dakikada 120'den 168'e kadar olan birim vuruşları, hız terimi olarak "ALLEGRO" sözcüğü ile karşılanır. (d=120-168)
ALTI SEKİZLİK ÖLÇÜ: Nota Birimi, NOKTALI DÖRTLÜK'tür; ÜÇ BÖLÜT'e ayrılır. Bir Ölçü içinde, 6 tane Sekizlik oranında nota bulunur. 6, 8 sayıları ile gösterilir.
Altı Sekizlik Ölçü, İKİ BİRİMLİ, ÜÇERLİ bir ölçü'dür.
ALTI SEKİZLİK ÖLÇÜ VURUŞLARI: Altı Sekizlik Ölçü, İKİ VURUŞLU'dur. Her vuruş, ÜÇ BÖLÜT'e ayrılır. EL şöyle vurulur:
1.Aşağı-Yukarı-Yukarı
2.Sola-Yukarı-Yukarı
Her Bölüt'te bir tane Sekizlik Nota okunur; Üç Bölüt'te üç tane Sekizlik Nota ya da bir tane Noktalı Dörtlük nota okunur.
ANDANTE: (İtalyanca) Ağırca, ağıra yakın, yürük anlamlarını taşır. ANDANTE parçalar, Moderato'ya göre daha ağırca okunur. METRONOM'a göre, dakikada 76'dan 108'e kadar olan birim vuruşları, hız terimi olarak "ANDANTE" sözcüğü ile karşılanır. (d=76-108)
ARALIK: İki ses arasındaki incelik-kalınlık ayrımına "ARALIK" denir. Aralıklar iki türlüdür: 1.Çıkıcı Aralık, 2.İnici Aralık. Aralıklar, sayıma göre adlandırılırlar. Aralığı oluşturan, ilk ve son sesler dahil bütün sesler sayılır. Kaç sayı bulunursa, Aralık, o sayıya göre adlandırılır. ÖRNEK: Do-Re (Do,Re) İKİLİ ARALIĞI'dır.
Do-Mi (Do,Mi) ÜÇLÜ ARALIĞI'dır.
Do-Fa (Do,Fa) DÖRTLÜ ARALIĞI'dır.
DO-Sol (Do,Sol) BEŞLİ ARALIĞI'dır.
Aralıklar, perdelere göre ölçülür ve nitelendirilirler. İki ses arasında bulunan PERDELER ÖLÇÜLÜR, bu ölçüme göre, aralıklar, aşağıdaki sözcüklerle nitelendirilirler:
Büyük Eksik Tam
Küçük Artık Tüm
ARTIK DÖRTLÜ: Arasında ÜÇ PERDE (3 Tam) bulunan DÖRTLÜ ARALIĞI'na "ARTIK DÖRTLÜ" denir. (DO MAJOR DİZİSİ'nde Fa-Si seslerinin aralığı ARTIK DÖRTLÜ'dür.)
BEKAR: ( ) işareti ile belirtilir. Yanında bulunduğu notanın "kendisinin" okunmasını gerektirir.
BEMOL: (b) işareti ile belirtilir. Yanında bulunduğu notanın Yarım Perde Kalınlaştırılarak okunmasını gerektirir.
BÜYÜK İKİLİ: Arasında TAM PERDE bulunan İKİLİ ARALIĞINA, "BÜYÜK İKİLİ" denir. (DO MAJOR DİZİSİ'nde, Do-Re, Re-Mi, Fa-Sol, Sol-La ve La-Si seslerinin aralıkları TAM PERDE'dir. Bu aralıklara "BÜYÜK İKİLİ ARALIKLARI" denir.)
BÜYÜK ÜÇLÜ: Arasında İKİ PERDE (Tam, Tam) bulunan ÜÇLÜ ARALIĞI'na, "BÜYÜK ÖLÇÜ" denir. (DO MAJOR DİZİSİ'nde Do-Mi, Fa-La ve Sol-Si seslerinin aralıkları BÜYÜK ÜÇLÜ'dür.)
BÜYÜK ALTILI: Arasında DÖRT BUÇUK PERDE (4 Tam, 1 Yarım) bulunan ALTILI ARALIĞI'na "BÜYÜK ALTILI" denir. (DO MAJOR DİZİSİ'nde Do-La, Re-Si, Fa-Re ve Sol-Mi seslerinin aralıkları BÜYÜK ALTILI'dır.)
BÜYÜK YEDİLİ: Arasında BEŞ BUÇUK PERDE (5 Tam, 1 Yarım) bulunan YEDİLİ ARALIĞI'na "BÜYÜK YEDİLİ" denir. (DO MAJOR DİZİSİ'nde Do-Si ve Fa-Mi seslerinin aralıkları BÜYÜK YEDİLİ'dir.)
CRESCENDO: (İtalyanca) Bir müzik tümcesini okurken sesi yavaş yavaş arttırmayı ve sertleştirmeyi gerektirir.
ÇIKICI ARALIK: Birinci ses kalın, ikinci ses ince ise o aralığa "ÇIKICI ARALIK" denir.
ÇİZEK: Dizeğin altına ve üstüne konulan küçük çizgilere "ÇİZEK" denir. Kalın Do sesi ÇİZEK'e konur; Kalın Si sesi ÇİZEK'in altına konur.
ÇOKSESLİLİK: Aynı süre içinde birden çok ses bulunmasına "ÇOKSESLİLİK" denir. (Kanonlar Çoksesli'dir.) Batı Sanat Müziği ve Çağdaş Türk Sanat Musikisi, ÇOKSESLİ müziklerdir.
D.C.: (İtalyanca) DA CAPO'nun kısaltılmışıdır. "BAŞTAN" anlamına gelir. Parçanın sonunda "D.C." yazılı yerden, parçanın en başına dönülür; "son" ya da "Fine" yazılı yerde parça bitirilir.
DEYİM BAĞI: Seslerin birbirine bağlanmış gibi söylenmesi gerektiğini gösteren eğri çizgiye "DEYİM BAĞI" denir. Solfej okunurken, deyim bağı içindeki notaların arasında soluk alınmaz.
DİMİNUENDO (DECRESCENDO): (İtalyanca) Bir müzik tümcesini okurken sesi yavaş yavaş azaltmayı ve yumuşatmayı gerektirir.
DİYEZ: (#) işareti ile belirtilir. Yanında bulunduğu notanın Yarım Perde İnceltilerek okunmasını gerektirir.
DİZEK (PORTE): Düz, yatay ve eşit aralıklı BEŞ ÇİZGİ'ye "DİZEK" denir.
DİZİ: Birbirine komşu olan SEKİZ SES'in, hiçbiri atlanmadan, ard arda sıralanmasına "DİZİ" denir. Kalın sesten başlayıp ince seslere doğru çıkan diziye "ÇIKICI DİZİ", ince sesten başlayıp, kalın seslere doğru inen diziye "İNİCİ DİZİ" denir. DİZİ, hangi sesten başlıyorsa, o sesin adını alır. ("Çıkıcı Do Dizisi" gibi...)
DO ANAHTARI: Dizeğin 1.,2.,3., ve 4. çizgilerine konulur.
DÖNEÇ: Dönüş işareti. İki kez okunması istenilen notaların başlama yerine "İleri Döneç", bitme yerine "Geri Döneç" konulur. Döneçlerin arasında kalan notalar İKİ KEZ okunur. (Parça yeni başlamış ise yalnız "Geri Döneç" de kullanılabilir.)
DÖRT DÖRTLÜK ÖLÇÜ: Nota Birimi DÖRTLÜK'tür; İKİ BÖLÜT'e ayrılır. Bir Ölçü'de, DÖRT TANE DÖRTLÜK oranında nota bulunur. 4
4 sayıları ile gösterilir.
Dört Dörtlük Ölçü, DÖRT BİRİMLİ, İKİŞERLİ bir ÖLÇÜ'dür.
EKSİK BEŞLİ: Arasında ÜÇ PERDE (3 Tam) bulunan BEŞLİ ARALIĞI'na "EKSİK BEŞLİ" denir. (DO MAJOR DİZİSİ'nde Si-Fa seslerinin aralığı EKSİK BEŞLİ'dir.)
f: (İtalyanca) "FORTE" sözcüğünün kısaltılmışıdır. "KUVVETLİ" anlamına gelir. (f) belirteçi olan yerde, parça GÜR SESLE okunur.
FA ANAHTARI: Dizeğin 4. çizgisine konulur, bu çizginin adı FA ÇİZGİSİ olur. Fa Çizgisi'ne konulan nota "FA" adını alır. Diğer notalar da buna göre adlarını alırlar. "FA ANAHTARI" kalın sesleri göstermek için kullanılır. (FA ANAHTARI 3. çizgiye de konulabilir.)
Fine: (İtalyanca) "SON" anlamına gelir. Parçanın nerde bitirileceğini göstermek için kullanılır
GÜRLÜK: Bir sesin, GÜR ya da KISIK olması durumuna, o sesin "GÜRLĞÜ" denir. Seslerin gürlük aşamalarını anlatmak için kullanılan sözcüklere "GÜRLÜK TERİMLERİ" denir.(Piyano, Forte, MEzzo-Forte gibi...) Gürlük Terimleri'nin kısaltılmış biçimlerine, "GÜRLÜK BELİRTEÇLERİ" denir. (p, f, mf gibi...)
İKİ DÖRTLÜK ÖLÇÜ: Nota Birimi DÖRTLÜK'tür; İKİ BÖLÜT'e ayrılır. Bir ölçüde, İKİ TANE DÖRTLÜK oranında nota bulunur. 2
4 sayıları ile gösterilir.
İki Dörtlük Ölçü, İKİ BİRİMLİ, İKİŞERLİ bir ÖLÇÜ'dür.
İKİ NOKTALI DÖRTLÜK: Sağına iki tane Uzatma Noktası konulan Dörtlük Notaya, "İKİ NOKTALI DÖRTLÜK" denir.
İKİLİK SUSKU: İkilik susku belirteci, bir tane İkilik Nota'ya eşit orandadır. Dizek'te üçüncü çizginin üzerine konulur. İki tane Dörtlük Susku kadar susulacağını gösterir.
İKİŞERLİ BİRİM: İKİ BÖLÜT'e ayrılan Nota Birimi'ne, "İKİŞERLİ BİRİM" denir. Dörtlük Nota Birimi, İkişerli Birim'dir.
İKİŞERLİ ÖLÇÜ: İkişerli Birim'lerden oluşan ölçüye, İKİŞERLİ ÖLÇÜ denir. İKİ DÖRTLÜK ÖLÇÜ, (Nota Birimi İKİ BÖLÜT'e ayrıldığı için) İKİŞERLİ bir ÖLÇÜ'dür.
İNİCİ ARALIK: Birinci ses ince, ikinci ses kalın ise o aralığa "İNİCİ ARALIK" denir.
KANON: (Eski Yunanca) Müzikte, bir çeşit ÇOKSESLİLİK KURALI ile yapılmış parçalara "KANON" denilir. İki sesli bir kanon, en az iki kişi tarafında, ard arda başlanarak okunur. Önce başlayan, 2 numaralı yere gelince, ikinci kişi 1 numaralı yerden başlar. Böylece, iki kişi, aynı parçayı, ard arda başlayarak aynı zamanda okumuş olur. Buna, "KANON YAPMAK" denir. (Her parça KANON olmaz.)
KISALTMA NOKTASI: Bir notanın altına ya da üstüne NOKTA konulursa, o nota kısa okunur.
KÜÇÜK ALTILI: Arasında DÖRT PERDE (3 Tam, 2 Yarım) bulunan ALTILI ARALIĞI'na "KÜÇÜK ALTILI" denir. (DO MAJOR DİZİSİ'nde Si-Sol, Mi-Do ve La-Fa seslerinin aralıkları KÜÇÜK ALTILI'dır.)
KÜÇÜK İKİLİ: Arasında YARIM PERDE bulunan İKİLİ ARALIĞI'na, "KÜÇÜK İKİLİ" denir. (DO MAJOR DİZİSİ'nde Mi-Fa ve Si-Do seslerinin aralıkları YARIM PERDE'dir. Bu aralıklara, KÜÇÜK İKİLİ ARALIKLARI" denir.)
KÜÇÜK ÜÇLÜ: Arasında BİR BUÇUK PERDE (bir Tam, bir Yarım) bulunan ÜÇLÜ ARALIĞI'na, "KÜÇÜK ÜÇLÜ" denir. (DO MAJOR DİZİSİ'nde Re-Fa, Mi-Sol, La-Do ve Si-Re seslerinin aralıkları KÜÇÜK ÜÇLÜ'dür.)
KÜÇÜK YEDİLİ: Arasında BEŞ PERDE (4 Tam, 2 Yarım) bulunan YEDİLİ ARALIĞI'na "KÜÇÜK YEDİLİ" denir. (DO MAJOR DİZİSİ'nde Re-Do, Mi-Re, Sol-Fa, La-Sol ve Si-La seslerinin aralıkları KÜÇÜK YEDİLİ'dir.)
LARGO: (İtalyanca) "GENİŞ" anlamına gelir. Hız terimi olarak "ÇOK AĞIR" anlamında kullanılır. LARGO parçalarda vuruşlar, ANDANTE'ye göre, çok daha ağır okunur. METRONOM'a göre, dakikada 40'dan 60'a kadar olan birim vuruşları, hız terimi olarak "LARGO" sözcüğü ile karşılanır. (d=40-60)
LEGATO: (İtalyanca) "BAĞLI" anlamına gelir. Pürüzsüz, kesintisiz ve akıcı okumayı gerektirir.
MAJOR DİZİ (BÜYÜKLÜ DİZİ): Çıkıcı olarak seslerin arasında, iki TAM, bir YARIM, üç TAM, bir YARIM PERDE bulunan dizilerdir. (MAJOR DO DİZİSİ'nde, 3. ile 4. sesler arası ve 7. ile 8. sesler arası YARIM, öteki seslerin araları TAM PERDE'dir.)
mf: (İtalyanca) "MEZZO-FORTE" sözcüklerinin kısaltılmışıdır. "ORTA KUVVETTE" anlamına gelir. (mf) belirteçi olan yerde, parça ORTA GÜRLÜKTE bir SESLE okunur.
MODERATO: (İtalyanca) "Orta Hızda" demektir. Parçanın orta hızda okunacağını belirtir. METRONOM'a göre, dakikada 108'den 120'e kadar olan birim vuruşları, hız terimi olarak "MODERATO" sözcüğü ile karşılanır. (d=108-120)
mp: (İtalyanca) "MEZZO-PİANO" sözcüklerinin kısaltılmışıdır. "ORTA HAFİFLİKTE" anlamına gelir. (mp) belirteçi olan yerde, parça ORTA HAFİFLİKTE bir sesle okunur.
NOKTALI DÖRTLÜK: Sağına Uzatma Noktası konulan Dörtlük Nota'ya, "NOKTALI DÖRTLÜK" denir. Sağına Uzatma Noktası konulan Dörtlük Nota, Sekizlik Nota eklenmiş kadar uzatılır. (Dörtlük Nota BİR VURUŞ'ta okunuyorsa, Noktalı Dörtlük, BİR BUÇUK VURUŞ'ta okunur.
NOKTALI İKİLİK: Sağına uzatma noktası konulan İkilik Nota'ya, "NOKTALI İKİLİK" denir. Sağına nokta koyulan İkilik Nota, Dörtlük Nota eklenmiş kadar uzatılır.
NOKTALI SEKİZLİK: Sağına Uzatma Noktası konulan Sekizlik Notaya, "NOKTALI SEKİZLİK" denir. Onaltılık Nota eklenmiş kadar uzatılır.
NOTA: Sesleri yazmaya yarayan belirteçlere "NOTA" denir. Notalar, dizekte kondukları yere göre, seslerin adını ve dikliğini; biçimlerine göre de, seslerin süresini göstermeye yaralar.
NOTA BİRİMİ: Çeşitli nota biçimlerinin HANGİ NOTA BİRİMİNE GÖRE ölçüleceğini göstermek için saptana BİR NOTA BİÇİMİNE, "NOTA" BİRİMİ" denir. İki Dörtlük bir ölçüde, Ota Birimi, DÖRTLÜK'tür. Öteki nota biçimleri, DÖRTLÜK NOTA BİRİMİ'ne göre ölçülür. Dörtlük Nota Birimi BİR VURUŞ olursa, onun iki katı oranında olan İkilik Nota, İKİ VURUŞ olur; yarısı oranında olan Sekizlik Nota, YARIM VURUŞ olur.
OKTAV: Bir notanın, inceye ya da kalına gidildiğinde varılan sekizinci notasına kadar olan seslerin tümüdür.
ÖLÇÜ: Birkaç tane Nota Birimi'nin bir araya getirilmesinden oluşan "ÖLÇME BİRİMİNE", "ÖLÇÜ" denir.
ÖLÇÜ ÇİZGİSİ: Ölçüleri birbirinden ayırmaya yarayan çizgiye "ÖLÇÜ ÇİZGİSİ" DENİR. öLÇÜ çİZGİSİ, Dizek'e DİKEY olarak çizilir.
ÖLÇÜ VURUŞLARI: Dört Dörtlük Ölçü, DÖRT VURUŞLU'dur; her vuruş İKİ BÖLÜT'e ayrılır. VURUŞ'ları ve BÖLÜT'leri belirtebilmek için, EL şöyle vurulur:
1.Aşağı-Yukarı 3.Sağa-Yukarı
2.Sola-Yukarı 4.Ortaya-Yukarı
ÖNEL: (Auftakt) Hazırlayış ve Giriş öğelerinden oluşan bir bütünün, Hazırlayış Bölümü'ne "ÖNEL" adı verilir.ÖNEL'in bulunduğu ilk ölçü, EKSİK bırakılır; Susku ile tamamlanmaz.Bu nedenle "ÖNEL"in bulunduğu Ölçü'ye "EKSİK ÖLÇÜ" de denir. Önel, parça içinde de sürdürülmüş olabilir. Her Müzik tümcesi, Önel'le başlayabilir.
p: (İtalyanca) "PİANO" sözcüğünün kısaltılmışıdır. "HAFİF" anlamına gelir. (p) belirteçi olan yerde, parça hafif okunur.
PERDE: Ses aralıklarını ölçmek için kullanılan bir çeşit Ölçme Birimi'ne "PERDE" denir. Batı Müziğinde kullanılan en küçük ses aralığına, "YARIM PERDE" denir. İki tane Yarım Perde'den oluşan ses aralığına "TAM PERDE" denir.
pp: (İtalyanca) "PİANİSSİMO" sözcüğünün kısaltılmışıdır. "ÇOK HAFİF" anlamına gelir. (mp) belirteçi olan yerde, parça ÇOK HAFİF bir sesle okunur.
SEKİZLİK SUSKU: Sekizlik Nota oranında susulacağını gösteren belirteçe, "SEKİZLİK SUSKU" denir.Dörtlük Susku'nun yarısı oranındadır.
SOL ANAHTARI: Dizeğin ikinci çizgisine konulur ve bu çizginin adı SOL ÇİZGİSİ olur. Sol Çizgisi'ne konulan Nota "SOL" adını alır. Diğer notalar da buna göre adlarını alırlar. "SOL ANAHTARI" ince sesleri göstermek için kullanılır.
SOLFEJ: "Okuma" demektir. Notaları, adlarıyla, sesleriyle ve süreleriyle okumaya "SOLFEJ" denir.
SOLUNAK: Soluk alma belirteçine "SOLUNAK" denir. Dizeğin üst yanına konulan bir virgül (,) ile gösterilir. Solfej okunurken, solunak olan yerde soluk alınır; başka yerde soluk alınmaz.
STACCATO: (İtalyanca) İrbirini izleyen sesler arasında belirgin kesintiler yaparak okumayı gerektirir. (Genellikle notanın üstünde ya da altında bir nokta ile ifade edilir.
SUSKU: Susma belirteçine denir. "SUSKU" bulunan yerde nota okunmaz, susulur.
TAM DÖRTLÜ: Arasında İKİ BUÇUK PERDE (2 Tam,1 Yarım) bulunan DÖRTLÜ ARALIĞI'na "TAM DÖRTLÜ" denir. (DO MAJOR DİZİSİ'nde Do-Fa, Re-Sol, Mi-La, Sol-Do, La-Re ve Si-Mi seslerinin aralıkları TAM DÖRTLÜ'dür.)
TEKSESLİLİK: Seslerin ard arda sıralanarak gelmesine, "TEKSESLİLİK" denir. Eski Türk Musikisi ve Halk Müziği TEKSESLİ müziklerdir.
TEMPO: "HIZ" anlamına gelir. Bir parçanın hızı "METRONOM" ile ölçülür.
TÜM BEŞLİ: Arasında ÜÇ BUÇUK PERDE (3 Tam, 1 Yarım) bulunan BEŞLİ ARALIĞI'na "TÜM BEŞLİ" denir. (DO MAJOR DİZİSİ'nde Do-Sol, Re-La, Mi-Si, Fa-Do, Sol-Re ve La-Mi seslerinin aralıkları TÜM BEŞLİ'dir.)
TÜM SEKİZLİ: Arasında ALTI PERDE (5 Tam, 2 Yarım) bulunan SEKİZLİ ARALIĞI'na "TÜM SEKİZLİ" denir. (DO MAJOR DİZİSİ'nde Do-Do, Re-Re, Mi-Mi, Si-Si, La-La... seslerinin aralıkları TÜM SEKİZLİ'dir.)
ÜÇERLİ BİRİM: ÜÇ BÖLÜT'e ayrılan Nota Birimi'ne "ÜÇERLİ BİRİM" denir. NOKTALI DÖRTLÜK BİRİM'i, Üçerli Birim'dir.
ÜÇERLİ ÖLÇÜ: Üçerli Birim'lerden oluşan ölçüye, ÜÇERLİ ÖLÇÜ denir.
ÜÇLEME: İkişerli Nota Birimi'nin, geçici olarak üçerli olmasına, ÜÇLEME denir. Dörtlük Nota Birimi içinde ÜÇLEME, ÜÇ TANE SEKİZLİK Ntadan oluşur; Nota biriminin süresi değişmeyeceği için, 2 Sekizlik notanın süresi içine 3 Sekizlik nota sığdırılarak okunur.
(ÜÇLEME'yi oluşturan ÜÇ NOTA'nın kuyrukları, SEKİZLİK ÇİZGİSİ ile birleştirilir; Üçleme'nin ALTINA ya da ÜSTÜNE 3 sayısı yazılır.Üçleme notalarından hiçbiri, ötekinden kısa ya da uzun okunmaz, birbirine EŞİT sürelerde okunur. Üçleme okunurken EL vuruşları iki Bölüt'e ayrılmaz; ya Bölütsüz vurulur ya da Üç Bölüt'e ayrılarak vurulur.)
VURGU (ACCENT): (>) işareti ile belirtilir. Üzerine konduğu notanın ya da akorun diğerlerine göre daha vurgulu çalınmasını gerektirir.
VURUŞ: Notaların sürelerini ölçmek için el ile yapılan sayma hareketine "VURUŞ" denir.
YAYIK ÇİZGİSİ: Bir notanın altına ya da üstüne ÇİZGİ konulursa, o nota kendi süresi içinde uzun ve yayık okunur.
_________________
Only registred user can see link on this forum!
Registred or Login on forum! |
|
|
| Başa dön |
|
 |
Eğitimci
***AdmiN***
Kayıt: 22 Şub 2006
Mesajlar: 5218
Konum: buradan
|
| Tarih: Çrş Oca 17, 2007 10:01 pm Mesaj konusu: |
|
|
FLAMENKO SÖZLÜK
-A-
AFICIONADO : Dinleyici (Flamenkoda sanatçıya destek veren dinleyici)
AFİLLA : Flamenkoda bir çeşit kalın, boğuk ses.
AIRE: Sahip olunan kültürün şarkı ve danslarına veya folklorik kültürlerindeki öğelere denir. Hava, tavır.
ALBOREAS: 12 zamanlı bir form.
ALEGRIAS: Cadiz kökenli 12 zamanlı neşeli bir formdur.
ALEGRIAS POR ROSAS: Alegrias'ın Mi majör tonundan yorumlanması.
ALZAPÚA : Başparmakla telleri aşağı ve yukarı alternatif vuruşlar kullanarak çalmak.
AMBIENTE: Çevre vaya ambiyans.
ANDALUCIA: İspanya'nın Endülüs bölgesi.
APAGAR : Telleri susturmak.
APOYANDO : Parmakları tellere yaslayarak (destekleyerek) çalmak.
ARO: Gitarın yan kısmı.
ARPEGIADO: Arpej. Gitar tekniği.
ARRASTRE: Gitarda sağ eli yüzük parmağının alt tellerden yukarıya doğru kaydırılması.
-B-
BAILAOR: Flamenko dansı yapan erkek.
BAILAORA: Flamenko dansı yapan bayan.
BAILAR: Dans etmek.
BAILE: Dans, flamenko dansı.
BOCA: Gitarın göğüs tahtasındaki ses deliği.
BOUT : Gitarın gövdesi.
BRACEO : Dans boyunca kolların hareketi.
BULEAEROS : Bulerias formunda sanatçıların uzmanlaşması.
BULERİAS : Jerez kökenli, yüksek tansiyonlu, 12 zamanlı bir form. Coşkulu ve canlıdır, hüzün içermez.
BULERIAS AL GOLPE: Golpe vuruşları ön planda olan bir bulerias varyasyonu.
-C-
CABALES : Flamenco uzmanı.
CABEZA: Gitarın baş kısmı.
CAFÉ CANTANTE: 19.yüzyılın ikinci yarısından sonra ortaya çıkmış olan profesyonel anlamda flamenko müziği ve dansı icra edilen café lere verilen ad.
CAJON : 4 köşe, içi boş tahtadan yapılmış, kutu biçiminde vurmalı bir çalgı.
CALO: Çingenelerin kendilerine ve dillerine verdikleri ad.
CAMBIO: Değişiklik.
CAMPANAS: Çanlar, kampanalar.
CANTAOR: Flamenko şarkısı söyleyen kişi.
CANTE: Şarkı, şarkı söylemek.
CANTE CHICO: "Küçük Şarkı" olarak bilinen üç genel flamenko sınıfının üçüncüsüdür. Daha çok kırsal yaşam, eğlence gibi dertsiz ve tasasız konuları içeren folklorik şarkı ve danslardan meydana gelir. Tangos, Fandangos de Huelva gibi...
CANTE GRANDE: "Büyük şarkı" denilen Cante grande, genel flamenko sınıflarının ilkidir. Flamenko tarihinin en eski zamanlarına dayanır.
CANTE JONDO: "Derin şarkı" olarak bilinen Cante jondo en ciddi tarzdır. Ölüm, keder ve din gibi konuları ele alır. "Koma" denilen yarım aralıntak küçük aralıktaki seslere de yer veren bu tarz ritm açısından da diğerlerinden daha zor ve karmaşıktır.
CAÑA: En eski flamenko şarkılarından biridir. Flamenkonun anası olan soleanın oluşumunu sağlayan bir makam olduğu kabul edilmektedir.
CANTIÑAS: İki anlamı varıdır. Bunlardan ilki Cadiz kentinin şarkılarından olan ve alegriası da içine alan bir tarz. İkincisi de alegriasın Do majör tonundan (Capo kullanarak) çalınışı.
CAPIROTE : İşaret parmağıyla rasgueado yapılırken aynı anda yüzük parmağıyla golpe vurulması.
CARACOLES: Cantiñas grubuna ait bir makam formu. 19.yy ortalarında Cadiz'de ortaya çıkmıştır. Asıl gelişimi Madrid'te olmuştur.
CARCELERAS: Hapisane şarkıları. Ayrıca bir tonlama geçidi.
CARTAGENERA: Fandango kökenli olan makam adını "Cartagena" dan alır.
CASTAÑET: İçi oyuk ağaçtan yapılma, genelde başparmağa takılıp avuç aiçiyle çalınan ritm çalgısı.
CEJILLA: (Capo veya kelepçe). Gitarda transpoze için kullanılan, gitarın sapına takılan ve bare görevi gören araç.
CHUFLAS: Tasasız bir Tanguillo ile vurguları kendiliğinden oluşan bir tarz.
CIFRA: Tablature.
CLAVIJAS: Gitardaki eski geleneksel ağaçtan yapılma burgular.
CLAVIJEROS: Günümüzde kullanılan metalden yapılma mekanik burgular.
COLOMBIANA: Kolombia müzik ve ritmlerinin etkisile oluşmuş bir makam formu.
COMPÁS : Flamenko müziğinde kullanılan zaman ölçütü. Flamenko compas iki ayrı zamandan meydana gelir. (6/8 , 3/4 lün compas gibi) Bunlar toplam dört ölçü olarak çalınır yani esasında 3/4 lük compas 12/8 liktir. Bunun sebebi de flamenko müziğinin vurgu dağılımının 12/8 lik ölçüye sığmasıdır.
CONTRA-TEMPO: Senkop.
COPLA: Dize, mısra. Ayrıca Fondango ve Sevillanas için de farklı kıtaları anlatmak için kullanılır.
CUADRO: Grup, topluluk.
CUADRO FLAMENCO: Flamenko şarkıcılarının, dansçılarının biraraya gelerek oluşturdukları grup.
CUEDRA: Tel, gitar teli.
-D-
DANZA MORA: Literatürde "Moorish dansı" olarak geçer.Ağırlıklı olarak arap etkisi görünür. Çoğu kez danssız çalınır.
DESPLANTE: Dans içerisindeki şiddetli duruşlar, sert bir tefekkür hali.
DUENDE : Flamenkoda müziğin etkisiyle kendinden geçilen an.
-E-
ENSAYO: Prova.
ENTRADA: Başlamak. Dansçının girişi.
ESCOBILLA: Dansta sadece ayak hareketlerinin olduğu bölüm. Genellikle Alegria ve Solea por Buleria'da. Gitarda ise trienda çalışı, çekerek çalmak.
-F-
FALDA : Etek, eteklik, dansçının eteği.
FALSETA : Gitarda ritm partilerinin arasında çalınan solo pasajlar, melodik çeşitlemeler.
FALSETE : Yükseğe çıkılan ses.
FANDANGOS: Eski Endülüs kültürünün şarkı ve danslarından. Kökeni çok eskiden yaşanmış küçük Arap akınlarına dayanmaktadır.
FANDANGOS DE HUELVA: Fandango dansı ve şarkısının İspanya'nın Huelva şehrinde icra edilen tarzı.
FANDANGO GRANDE: Soyut bir şarkı olan Fandango Grande normal Fnadangodan daha farklı bir compas ile icra edilir.
FANDANGUILLOS: "Küçük Fandango" anlamına gelen bu şarkı Cante chico sınıfına girer, kırsal yaşam ve eğlenge konularını işler.
FARRUCA: Dramatik erkek dansına dayanan bu makamda 4/4 lük ölçü kullanılır. Yakın tarihlerde görülmeye başlamıştır. Portekiz kökenlidir.
FERIA: Tatil günü, panayır.
FIESTA: Parti, eğlence.
FLAMENCO : Bakınız tarihçeye.
FLAMENCO PURO: Saf, geleneksel Flamenko.
FLOREO : Ellerin hareketi.
FUERTES: Sert, kalın, kaba.
-G-
GARROTIN: Hem duygusal hem de neşeli olan bu şarkı 2/4 lüktür.
GITANA: İspanyolca'da bayan çingene.
GITANO: İspanyolca'da erkek çingene.
GOLPADOR: Gitarın üzerine vurma.
GOLPE : Dansta ayağın tüm tabanının yerle temas ettiği vuruşun adı. Gitarda; yüzük parmağı ile gitarın göğsüne yapılan vuruş.
GRANADINAS: Granadina kentine özgü bir makam.
GRANDE TRAGİC : Sıkıntılı, trajik ritimler.
GUAJIRAS: Küba kökenli flamenko makamlarından.
GUITARRA: Gitar.
-H-
HUESO: Gitarın sapında bulunan kemikten yapılmış köprü, eşik.
-J-
JABERA: Nadiren çalınan bir Fandango Grande.
JALEOS: Onaylama ifadesi, cesaret verme, teşvik etme. (Ole, Ale, Bien vs)
JUERGA: İçkili eğlence, festival.
-L-
LETRA: Şarkı sözleri, dizesi.
LIVIANAS: Seyrek yorumlanan bu şarkı siguiriyas compas ile icra edilir.
LLAMADA: Çağırma. Dansta yeni bir bölümün başlangıcını haber veren hareket serisidir. 1'de başlar, 10'da biter.
-M-
MALAGUEÑAS: Önemli Flamenko makamlarından biridir.
MANTON : Uzun püsküllü şal.
MARCAJE : Yürüyüş adımları. 12 ölçülü danslarda 12'de başlar, 10'da biter.
MARTILLO: Çekiç. Gitarda golpe tekniğine alternatif olarak kullanılan bir teknik.
MASTIL: Gitarın boyun kısmı.
MAYOR: Majör ton.
MENOR: Minör ton.
MILONGA: Arjantin kökenli bir şarkı.
MINERA: "Minero" kelimesinden türemiştir. Cantes de Levante, lenvante bölesinin şarkılarından biri olarak bilinir.
MIRABRAS: "Cantinas" türünün şarkılarındandır.
MUJER : Kadın.
MURCIANA: Levante bölgesine ait bir şarkıdır.
-N-
NANA : Ninni.
-P-
PALILLOS: Küçük uzun tahta parçaları. Puro flamenkoda kullanılmıyordu.
PALMAS: Şarkının veya dansın ritmine göre alkış yapma.
PALO : Tüm Flamenko makamlarına verilen ad.
PALO SECO : Gitar olmadan şarkı söyleme, yorumlama.(to capella)
PAYO: Çingene olmayan.
PETENERAS: Hüzünlü bir yapıya sahip olan bu makam 6/8 ve 3/4 lük guajiras gibi bileşik compas ile icra edilir. Adını, Jerez de la Frontera yanında bulunan Paterna de Rivera dan almıştır.
PICADO : Sağ elin işaret ve orta parmağının telleri apoyando olarak sırayla çalması.
PITOS: Dansta ve şarkıda ritme uygun olarak parmak şıklatmak.
PLANTA : Dansta ayağın ön kısmının yerle temas ettiği vuruşların adı.
POLO : Soleares ailesinden bir makam.
PUENTE: Köprü, eşik.
PUNTA : Dansta ayağın ön ucuyla yapılan vuruş.
-Q-
QUEJİO : Keder, hüzün.
-R-
RASGUEADO : Gitarda tellere sağ elin çeşitli parmak kombinasyonlarıyla vurulması ile yapılan tekniktir.
REDOBLE: 4 ya da 5 tempoyu 1 veya 2 ye sıkıştırmak.
REDONDA : Flamenkoda ses, flamenko sesi.
REMATE: Kapanış. 12'lik kompaslarda genellikle 10'da, Tangos gibi 4'lük kompaslarda 3'tedir.
ROMANES: İspanyolca olmayan çingene dili.
ROMERAS: Cantiñas grubuna ait bir makam.
RONDENA: 1. Malaga'daki Ronda'nın dağlarına ait olan makam, şarkı. 2. Ramon Montoya 'nın eseri olan gitar için özel olarak oluşturulmuş müzikal form.
RUMBA: Popular latin ritmi. Kökü Küba'nın şeker ve muz plantasyonlarına dayanır.
-S-
SALIDA: Çıkış. Dansçının çıkışı.
SERRANAS: 19. yüzyıla dayanan bir şarkı türü.
SEVILLANAS: Castilian kültürüne dayanan, Sevilla kentinden doğan bir dans ve şarkı formu.
SIGUIRIYAS: Kökü çok eski çingene kültürüne dayanan bir makamdır. Ancak Castilya bölgesinde de kullanılmaktadır.
SILENCIO : Müziğin hafif çalındığı, melodik bir dans bölümüdür. Dansçı bu bölümde ayak vuruşları yapmaz, yumuşak hareketlerle dans eder. Sessizlik bölümü olarak da adlandırılır.
SIN APOYAR : Tellere parmakları yaslamadan çalmak, arpej.
SOLEA: Esası "Soleares" olan Flamenko'nun anası olarak kabul edilen köklü bir makam ve şarkı formu. 12 zamanlıdır. Aksanlar 3-6-8-10-12'dedir.
SORDAS: Sessiz hafif el çırpmaları.
-T-
TABLAO: Sahne hayatı, Flamenko müziği ve dansı icra edilen cafe ve gece klüpleri.
TACAOR : (Tocaor) Flamenko gitar çalan.
TACON: Topuk, ökçe. Dansta ayağın topuk kısmının yerle teması.
TAMBOR: Davul.
TANGOS: Neşeli ve hareketli 4/4 lük dans ve makam formu.
TANGUILLO: Tangos'un daha hafif bir varyasyonu olan Tanguillos, Cadiz kökenlidir.
TAPA: Gitarın göğüs tahtası.
TARANTAS: Miner tarzına ait bir makam formudur.
TARANTOS: Tarantas'ın dans edilen şeklidir ve 2/4 lük olarak çalınır.
TEMPLE: Yumuşatmak, ayarlamak.
TIENTOS: Köklü bir makam ve şarkı formu. Tientos için "Eğer Solea flamenkonun anasıysa, Tientos da babasıdır" sözü söylenmektedir.
TIENTOS POR ZAMBRA: Tientos'un hızlı varyasyonudur 4/4 lük olarak yazılır.
TIPLES: Tiz ses veren teller.
TIRANDO: Telleri çekerek çalmak.
TONAS: Tonada kelimesinden türemiştir. Anlamı akort ya da popüler basit flamenko şarkısı.
TONO: Ton, gam.
TOQUE : 1.Gitar çalmak, 2. Gitarda flamenko yorumlamak, 3. Flamenko müziğinin heyecan ve coşkusu.
TOQUE LIBRE: Gitarda serbest compas ile zamanlama düzeni olmadan yapılan çalınış. En çok kullanılanlar Fandangos Grandes, Malagueña, Granadinas, Tarantas ve Rondeña dır.
TRASTE: Gitarda perde.
TREMOLO: Gitar tekniği. Başparmak bas notaları verirken diğer parmaklar da sırayla "i a m i" şeklinde tiz telleri teker teker hızlı bir şekilde çalar.
-V-
VERDIALES: Malaga Fandango'sunun tasasız bir varyasyonu olan Verdiales ismini Los Versiales kasabasından almıştır.
VITO: Eski Endülüs kültürüne ait bir makam ve şarkı formu olan Vito 3/4 lük olarak yazılır.
-Z-
ZAMBRA: Granada çingenelerinin neşeli danslarındandır. 9.yy'da görülmeye başlamıştır. Yaratıcısı Ali Bin Ziryab olarak bilinmektedir.
ZAPATEADO: Eskiden kalma zor bir dans olan zapateado için bir erkek bir de bayan dansçı ve biraz da hayal gücü gerekir. Ayrıca ayakların yere vurularak yapıldığı hareketlerin genel ismidir.
ZAPATOS: Ayakkabı. (Çoğul olarak kullanılır)
ZORONGO: Çok eski bir folk şarkısı olan Zorongo, Garcia Lorca tarafından yeniden ele alınmıştır.
FLAMENKODA KULLANILAN İBARELER
Agua!: Su "çok sıcak suya ihtiyaç var" anlamında
Asi se baila!: "işte bu danstır". Dansçıyı onaylamak, yüreklendirmek için.
Asi se toca!: "İşte bu çalmadır (gitar)". Gitaristi yüreklendirmek için.
Asi se canta!: "İşte bu şarkı söylemektir". Aynı şekilde şarkıcıya destek vermek için.
Eso es!: İşte bu!
Guapa: Güzel (kadın için)
Guapo: Yakışıklı
Hassa: Harika
Ale, Ole: 12.yy'da kullanılan Allah kelimesinden geldiği sanılmaktadır. Yine destek anlamında bir ünlemdir.
Vamo ya!: Gidelim
_________________
Only registred user can see link on this forum!
Registred or Login on forum! |
|
|
| Başa dön |
|
|
AlpESC
Kayıt: 24 Nis 2006
Mesajlar: 1450
|
| Tarih: Çrş Oca 17, 2007 10:13 pm Mesaj konusu: |
|
|
Eline sağlıkkkkkkkkkkkkkkkkkkk |
|
| Başa dön |
|
|
|
|
Bu forumda yeni başlıklar açamazsınız
Bu forumdaki başlıklara cevap veremezsiniz
Bu forumdaki mesajlarınızı değiştiremezsiniz
Bu forumdaki mesajlarınızı silemezsiniz
Bu forumdaki anketlerde oy kullanamazsınız
|
Powered by phpBB © 2001, 2005 phpBB Group
Türkçe Çeviri: phpBB Turkey & Erdem Çorapçıoğlu |
SSS
Arama
Üye Listesi
Kullanıcı Grupları
Kayıt
Profil
Özel mesajlarınızı kontrol etmek için giriş yapın
Giriş
