Eğitim ve Öğretmen Forumu

Eğitimci · Tarih: Pts Ağu 07, 2006 3:07 pm Mesaj konusu: Tezhib sanatı

Tezhib, arapça kökenli bir kelime olup, altın ile yapılan işler anlamına gelir. Bu sanatı icra eden kişilere de müzehhib denir.

Kuran-ı Kerim'in ilk ve son sayfaları (Serlevha ve zahriye), divanlar gibi el yazması kıymetli kitapları, levhalar, fermanlar, nağmeler ve beratlar gibi çeşitli güzel yazı örneklerini altın ve boya ile bezeme sanatıdır.

Tezhib sanatının kökeni Uygur Türkleri'ne dayanır. Bay Sungur devrinde Türk ve İran Ustalarının eserleri "Herat Ekolünü doğurmuştur. Bu Ekol 15.yy'ın ikinci yarısıyla 17.yy'ın başlarına kadar sürer

Bu dönemlerde Baba Nakkaş başta olmak üzere, Saray Nakkaşhanesi'nde yetişen pek çok sanatçı Türk Tezhib Sanatı'nın şaheserlerini ortaya çıkarmışlardır.Tezhib Osmanlı saray bürokrasisinde yerini alarak, resmi evrakların süslemesinde de kullanılmaya başlanmış, böylece gelişiminin arkasına Saray'ı alarak en parlak devrini yaşamıştır

_________________

maviNEhiR · Tarih: Cum Eyl 01, 2006 2:26 pm Mesaj konusu: TEZHİP SANATI

TEZHİP SANATI
Arapça tezhip; "altınlamak", "yaldızlama", "bezeme", yazma kitapların sayfalarına, hat levhalarına, murakkalara, hatta tuğraların üst taraflarına altın tozu ve boya ile yapılan her türlü bezeme. Sözcük yalnız altınla yapılanın dışında, toprak boyalarla yapılan bezemeler için de kullanılır. Yalnız altınla yapılan tezhibe "halkari" denir. Tezhip yapan sanatçıya "müzehhib" tezhiplenmiş yapıta da "müzehheb" adı verilir. Padişahlara, vezirlere, devlet büyüklerine, tanınmış kişilere sunulan ya da özel kitaplar için hazırlanan her çeşit yazma kitap, özellikle şiir kitaplarını tezhiplemek eski bir uygulamadır. Ama tezhip en çok Kuran-ı Kerim'lerin ilk ve son sayfalarında, surelerin baş taraflarında kullanılmıştır. Bazen tezhiplenmiş başka kitaplarda satır aralarına, sayfa kenarlarıyla köşelerine, şiir kitaplarında mısra ya da beyit aralarına da tezhip yapılır.

Kuran-ı Kerim'de ayetleri ayırmak için nokta yerine geçen küçük yıldız ve çiçek biçimindeki örgeler de tezhiple yapılır. Bunların geometrik biçimli olanları mücevher nokta, altı köşelileri şeşhane nokta, beş yaprağı andıran beş köşelileri pençberg, üç köşelileri de seberg adıyla anılır. Kuran-ı Kerim okunurken durulacak ya da secde edilecek ayetleri belirtmek için, ayet hizalarına konan gül biçimli süs de tezhibin ana örgelerindendir. Bunun da vakıf, secde, hizib, aşir, sure ve cüz gülü gibi çeşitleri vardır. Tezhibin en önemli malzemesi boya ve altındır. Eskiden pastel rengin çoğunlukta olduğu toprak boyalar kullanılırdı. Bugün genellikle hazır boyalardan yararlanılmaktadır. Altın boya ise, altın varak su içinde ezilerek ve jelatinle karıştırılarak hazırlanır. Uygulanacak desen tezhibin yapılacağı kağıdın üstüne silkme yoluyla aktarılır. Simetrik desenler, her kez dörtte biri olmak üzere dört defada kağıda geçirilip tezhip edilirSerbest desenlerin ise tümü bir defada işlenir. Boyama ve altınla bezeme işlemi bittikten sonra altınla yerler istenirse zer mühreyle parlatılır. Böyle tezhiplere pesend (beğenilmiş), desenin altının yanında boyayla da yapıldığı tezhiplere de boyalı halkar adı verilir. Altınlamanın bir çeşiti de zerefşan (altın serpme) adını taşır. Bu tür tezhipte altına batırılmış fırça elek teline sürtülerek altın zeminin üstüne püskürtülür.

_________________
§À¥gı£åR & §É♥gî£êR & ╦ê$ËkkÙR£ëR
♥ dï£Èk ÔZ ♥

güncesu · öZeL üYEmiZ Kayıt: 26 Ekm 2006 Mesajlar: 366

Tezhipler ve bilgi için teşekkürler.