Dünya Astım Günü 4 Mayıs 2004


Tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de astımın küresel bir halk sağlığı sorunu olduğuna dikkatleri çekmek, hastaların tanı, tedavi, takip ve eğitimlerinde ilerlemeler sağlamak, hastaların hastalıkları konusunda bilinçlenmelerini sağlamak ve astımla ilgili tüm resmi kurumların, sivil toplum örgütlerinin, meslek kuruluşlarının ve hasta örgütlerinin astım tedavisinde ve korunmada her basamakta etkin bir şekilde yer almalarını sağlamak için 4 Mayıs Dünya Astım Günü olarak kabul edilmiştir.

Astımınız İçin Siz ve Aileniz Neler Yapabilirsiniz

*Astımı tamamen iyileştiremezsiniz,
Fakat kontrol altında tutabilirsiniz.

Kişiler astımlarını kontrol etmeyi öğrendiklerinde normal ve aktif bir hayat sürdürebilirler. Çalışabilirler, oyun oynayabilirler ve okula gidebilirler. Geceleri rahat bir şekilde uyuyabilirler.
Astım Ataklarının Başlamasını Nasıl Önleyeceksiniz:


1.Astım ataklarını başlatacak şeylerden uzak durun.
2. Doktorunuzun önerdiği şekilde astım ilaçlarınızı kullanmaya devam edin.
3. Kontrolleriniz için yılda 2-3 kez doktorunuza başvurun. Hatta, solunum probleminiz olmasa ve kendinizi çok iyi hissetseniz bile doktorunuza gidin.

Ailenizde astımlı bir kişi olduğunu biliyorsanız, bebeğinizde astım başlamaması için bazı önlemler alabilirsiniz:

• Gebelik sırasında sigara içmeyin.
• Doğumdan sonra da bebeğinizden ve evinizden sigara dumanını uzak tutun.
• Bebeğinizin yatağına özel toz geçirmeyen örtü örtün.
• Kedi ve diğer tüylü hayvanları evinizde barındırmayın.

Astım atağı belirtileri:
Göğüs Sıkışması
Öksürük
Hırıltılı
Solunum
Bazı astım atakları hafiftir. Bazı astım atakları ise çok ciddi bir hale gelebilir. İnsanlar kötü bir astım atağından ölebilir.

Astımlı kişi öksürük ve nefes alma zorluğu ile gece uyanabilir.
Astım akciğerlerdeki hava yollarının bir hastalığıdır.

Herhangi bir yaşta astıma yakalanabilirsiniz. Başka bir kişiden size astım bulaşma olasılığı yoktur. Çoğu zaman aynı ailede birden çok kişide astım vardır.

Hava yolları havayı akciğerlere taşır. Havayolları bir ağacın dalları gibi gittikçe daha çok küçülür.

Astım kontrol altında iken, havayolları temizdir ve hava kolaylıkla girer ve çıkar.
Normal havayolları bu şekilde görünür.
Bir kişinin ne kadar rahat nefes alıp almadığını öğrenmek için, klinikte yada evde bir Tepe Akım Ölçer kullanılabilir.

• Bu cihaz doktorun, bir kişinin astımlı olup olmadığına karar vermesine yardımcı olur.
• Bir astım atağının ne kadar kötü olduğunu anlamada yardımcı olur.
• Zaman içinde astımın ne kadar kontrol altına alındığını görmede yardımcı olur.

Her gün evde bir Tepe Akım Ölçer kullanıldığında, kişi hırıltı veya öksürük başlamadan önce bile solunum problemlerinin farkına varabilir. Buna göre de insanlar ne kadar astım ilacına gereksinim duyduklarını bilirler.

Lütfen Dikkat! Ataklar için Çabuk Açıcı ilaçlardan çok fazla kullanmak size zarar verebilir.
Çabuk açıcı ilaç kısa bir süre daha iyi hissetmenizi sağlar. Atağı durdurabilir. Bazı atak durumlarında daha iyiye gittiğinizi düşünebilirsiniz ama hava yolları gittikçe daha da şişkin hale gelir. Bu durum ölümünüze neden olabilecek kadar tehlikeli bir astım atağına girmeniz ile sonuçlanır.
• Astım ataklarını durdurmak için gün aşırıdan fazla çabuk açıcı kullanıyorsanız, bu durum koruyucu ilaç kullanmanız gerektiği anlamına gelir.
• Astım ataklarını durdurmak için 1 günde 4 kereden fazla çabuk açıcıya gerek duyuyorsanız, hemen bugün doktorunuzdan yardım isteyiniz.

Astım kontrol altında değilken, akciğerlerdeki havayollarının duvarları kalınlaşmış ve şişmiştir. Astım atağı kolayca ortaya çıkabilir.

Astım atağı sırasında akciğerlere daha az hava alınıp çıkarılabilir. Kişi öksürür ve hırıldar. Göğüs katılaşmış, sıkıştırılmış gibi hissedilir.

Astım atağı sırasında, akciğerlerdeki hava yolları şu şekilde görünür:
• Hava yolu duvarları daha şişkin, ödemli haldedir.
• Hava yolları daralmış haldedir.
• Hava yolları balgam yapar.


Birçok şey astım atağını başlatabilir.

Tüylü Hayvanlar
Sigara Dumanı
Duman
Yatak takımlarındaki tozlar
Süpürmeye Bağlı tozlar
Güçlü kokular ve spreyler
Ağaç ve çiçek polenleri
Hava durumu
Soğuk Algınlığı
Koşma, spor yapma ve ağır işte çalışma


Bu gibi şeyler bazen ‘Astım Tetik Faktörleri’ olarak Adlandırılmaktadırlar.Daha iyi olamadıysanız acil servise başvurun.

Şu tehlike belirtilerinden herhangi birini görürseniz acil servise başvurun:
• Çabuk açıcı ilacınızın yararı kısa sürüyor yada hiç olmuyor. Solunum hala hızlı ve zorlu.
• Konuşmak zor geliyor.
• Dudaklar veya tırnaklar gri veya mor.
• Nefes alma sırasında burun delikleri genişçe açılıyor.
•

Nefes alma sırasında kaburga ve boyun bölgelerindeki deride çekilmeler oluyor.
• Kalp atışı veya nabız çok hızlanmış.
• Yürümek zorlaşmış.

Bir astım atağı başlarsa hızlı davranın.Astım atağını gösteren belirtileri bilin.

Öksürük
Hırıltılı solunum
Göğüs Sıkışması
Gece uyanma

• Atağı başlatan şeyden hemen uzaklaşın.
• Çabuk Açıcı astım ilacınızı kullanın.
• Nefesinizin daha iyi olduğundan emin olana kadar, 1 saat sakin bir şekilde kalın.


Astım atağını başlatan şeyleri evinizden uzak tutun.


Astımlı birçok kişi tüylü hayvanlara allerjiktir. Bu tür hayvanlarınız varsa dışarıda tutun. Başkalarına verin.

• İçerde sigara içmeyin. Sigarayı bırakmak için yardım isteyin.

• Güçlü kokuları evden uzak tutun. Parfümlü sabun, şampuan veya losyonlardan kaçının. Tütsülerden uzak durun.

Astımlı kişinin yatak odasında özel düzenlemeler yapın.
• Halı ve kilimleri kaldırın.Bunlar tozu ve küfü çekerler.
• Tüylü koltukları, minderleri ve fazla yastıkları kaldırın. Bunlar toz toplarlar.

Hayvanların yatağa çıkmasına veya yatak odasına girmesine izin vermeyin.
• Yatak odasında sigara dumanı veya güçlü kokulara engel olun.
Sprey inhalerin kullanılmasını kolaylaştırmak için yardımcı bazı cihazlar kullanılabilir.

1. Cihazın içine astım spreyinizi bir kez sıkın.
2. Sonra derin bir nefes alın ve 10 saniye tutun.
3. Nefesinizi cihazın içine verin.
4. Tekrar sprey yapmadan nefes alın.

Birçok çeşit yardımcı cihaz vardır. Bunların bazılarında ağızlık, bazılarında yüz maskesi vardır.

Bir Sprey İnhaler Nasıl Kullanılır.
Yavaş yavaş nefes almayı unutmayın.

Yatak takımlarının sade olmasına özen gösterin.
Yataklar, battaniyeler ve yastıklar toz tutar. Çoğunlukla bu tozlar astımı artırır.

• Yatak takımlarınızı özel toz geçirmeyen, fermuarlı nevresim takımları ile kaplayın.
• Kuş tüyü yada samandan yapılmış yastık, döşek kullanmayın.
• Döşek yerine basit bir minder daha iyi olabilir.

• Çarşaf ve nevresim takımlarını sık sık çok sıcak suda yıkayın ve güneşte kurutun.

İçerdeki havayı temiz ve taze tutmak için pencereleri kullanın.

• Yemek pişirirken oluşan buhar ve güçlü kokulara bağlı sıcak ve sıkıcı hava oluştuğunda pencereleri olabildiğince açın.
• Pişirme sırasında odun ateşi veya gaz ocağı kullanıyorsanız oluşan dumanın çıkması için pencereyi sürekli, bir miktar açık tutun.

• Dışardaki hava egzos gazı, araba, fabrika dumanı veya çiçek ve ağaç polenleri ile kirli ise pencerelerinizi kapalı tutun.

İhtiyatlı olun.

Her zaman elinizin altında ilacınız olsun.

Astım ilacınız için yanınızda para bulundurun.
• Uzağa giderken daha çok ilaç alın.

Evden çıkarken Çabuk Açıcı ilacınızı her zaman yanınıza alın.

Sağlıklı Günler dileğiyle

Dr .Hidayet DOĞAN
Göğüs Hastalıkları ve Tüberküloz Uzmanı