Ateş ve Çocuklar
Yıllar önce, çocuk hekimleri ve anne babalar, ateşi, başlıbaşına bir hastalık olarak ele alırlar, ateşi düşürmek için ellerinden geleni yaparak, bu işlemin sorunu çözeceğini düşünürlerdi. Oysa bugün, çok iyi biliyoruz ki, “ateşi yükseltmek” vücudun enfeksiyonla savaşımı için gerekli bir yoldur.
Günümüzde, artık, normal ateşin ne olduğu konusundaki görüşlerimiz değişmiştir.
Artık ateş, 38 C nin üzeridir. Önceleri sınır, 37 C idi.
Ateş Hakkında Kısa Notlar:
Ateş, bir hastalık değildir, bağışık sistemin enfeksiyonla mücadelesinin bir parçasıdır. Ateş düşürücü verilmesi, bu mücadeleye zarar vermez.
Çocuğunuzun genel durumu, ateşinin kaç olduğundan daha önemlidir.
Aspirinin virus enfeksiyonu varlığında kullanılması, Reye sendromu adlı çok tehlikeli bir hastalığa neden olabilir. Ateşin başlangıcındaysa, virus enfeksiyonu olup olmadığını bilemezsiniz. Bu nedenle aspirin, riskli bir ateş düşürücüdür.
Paracetamol ve 6 aydan büyük çocuklarda ibuprofen grubu ilaçlar tercih edilmelidir.
Şunu hatırlatalım ki, çocuklarda ateş, erişkinlere göre daha yüksek olma eğilimindedir. 39.5-40 C gibi değerler çocuklarda sık sık görülür. Altında yatan etken ne denli ciddi olursa olsun, ateş, kendi başına zarar verici değildir. İnanılanların aksine, 41.2 C ye kadar ateş, çocuklarda beyine zarar verici değildir. Nadir olarak, özellikle ateşin çok hızlı yükseldiği durumlarda, 4 –5 yaş altı çocuklar ateşli havale –febril konvülziyon- geçirebilirler. Ailelere göre ateşli havale bir felakettir, oysa gerçekte çocuğa kalıcı hiç bir zarar vermez. Yine de, özellikle ateşli havale geçiren çocuk ailelerinin, benzer durumda ne yapabilecekleri konusunda önceen doktorlarından görüş almasında ve gerekli durumda soğukkanlılıkla uygulamasında yarar var.
Aşağıdaki bulguların varlığında, zaman geçirmeden doktorunuzu aramalısınız:
* 3 aylıktan daha küçük bebeklerde 38.3 C yada üzeri ateşin varlığı
* Parasetamol –Calpol, minoset, termalgine, paranox-S, tylol - yada ibuprofen –İbufen, Pedifen- verilmesine rağmen 4-5 saat içinde düşmeyen 40 C üzeri ateşin varlığı
* 3 ay- 3 yaş arası çocuklarda 24 saatten uzun süren ateş varlığı
* Ateşle birlikte solunum /nefes alma problemleri, döküntü, ense sertliği, kusma, dalgınlık, anlamsız konuşmalar görülmesi, halüsinasyon varlığı
* Dehidratasyon bulgularının varlığı
* Çocuğun “hasta” görünümlü olması
Bulgular konusunda anne-babada kuşkular olması, ve ne yapılması gerektiği konusunda bilgi sahibi olunmaması. Aramaktan ve soru sormaktan çekinmeyin, sıkıntı duymayın, sorunuz size bile aptalca gelse de, sorun. Bir kaç ateşlenme sonrasında, kendinizi çok daha rahat hissedeceksiniz.
Bebeğimin ateşini en doğru nasıl ölçerim?
Ateş Ölçümü
Belki size inanılmaz gelecek, ama beni başlangıçta çok şaşırtan bir gözlemimle söze başlamak istiyorum
* Çocukların hekime başvurma nedenlerinin başında belki de ateş gelmektedir,
* Ülkemizde ailelerin çoğu çocuklarının ateşlerini ölçmemekte yada ateş ölçmeyi bilmemektedir!
Herşeye rağmen, annenin ellerini yada dudaklarını çocuğun alnına koyarak geleneksel yolla ateş ölçmesi, dereceyi göstermese de, %80 oranında ateş varlığını göstermektedir. Ne var ki, ateş konusunda, eski bilgilerimiz değişti, ve ateşin kaç olduğunu bilmekte yarar var. Bunun için de, ateş ölçme yolları hakkında kısa hatırlatmalar gerekiyor.
En güvenilir ateş ölçümü, civalı derecelerle makattan yapılan ölçümlerdir.
Makattan ölçüm: -Bebeklerde önerilir
* Önce, dereceyi sallayarak, ateşi 36.5C ye düşürün,
* Makattan ölçecekseniz, önce sabunlu suyla, sonra alkolle derecenin ucunu temizleyin,
* Büyük çocukları yüzüstü, bebekleri sırtüstü yatırın
* Derecenin metalik renkli ince ucunu vaselin benzeri bir kreme batırarak kayganlaştırın
* Dereceyi 2-2.5 cm kadar makattan içeri itin
* 3-4 dakika bekleyerek dereceyi çıkarın ve okuyun.
Ağızdan ölçüm:-Büyük çocuklar için önerilir
Makattan ölçüme ek olarak;
* Dereceyi ağız içine yerleştirmeden önce suyla durulayın
* Dereceyi dil altına yerleştirin
* Ağzın iyice kapalı kalmasına dikkat edin.
Koltuk altından ölçüm:
* Koltuk altını kurulayın
* Dereceyi yerleştirdikten sonra kolun iyice sıkıştırılmasına özen gösterin
* 4-5 dakika bekledikten sonra dereceyi okuyun
Kulak Dereceleri: Doğru kullanıldıklarında çok güvenilirdir, ne var ki sıklıkla yanlış kullanılmaktadır. Pahalı olmaları nedeniyle çok yaygınlaşamamışlardır. Her markanın kullanım kılavuzu dikkatle okunmalı ve iyice el alışkanlığı sağlandıktan sonra kullanılmalıdırlar.
Digital Dereceler: Normalde oldukça güvenilir olmalarına rağmen, pil zayıflaması yada yere düşürülme nedeniyle yanlış ölçüm yapabilirler.
Alın dereceleri: Bizim deneyimlerimize göre en güvenilmez derece tipi bunlardır, zaten ülkemizde çok yaygın değillerdir.